สรุปอุปมาอุปไมย ก.พ. แบบเข้าใจง่ายๆ เตรียมพร้อมก่อนสอบปี 63

อุปมาอุปไมย

อุปมาอุปไมย คือคำบาลีสันสกฤตที่มาจากคำว่า อุปมา และ อุปไมย มาประกอบกัน

  • อุปมา หมายถึง สิ่งหรือข้อความที่ยกมาเปรียบ
  • อุปไมย หมายถึง สิ่งหรือข้อความที่ถูกเปรียบเทียบ
คำว่าอุปมาอุปไมย เมื่อรวมกันจึงหมายถึง ถ้อยคำที่มีลักษณะเป็นสำนวนใช้เปรียบเทียบ ซึ่งจะมีคำว่า ราว เหมือน ดุจ ดั่ง อย่าง ราวกับ
**** อ้างอิงจาก สำนักงานราชบัณฑิตยสภา ****
ตัวอย่างเช่น
สวยราวกับนางฟ้า คำว่า นางฟ้า คือ อุปมา ส่วนคำว่า สวย คือ อุปไมย
ขาวเหมือนปุยนุ่น คำว่า ปุยนุ่น คือ อุปมา ส่วนคำว่า ขาว คือ อุปไมย
ถนนขรุขระเหมือนดวงจันทร์ คำว่า ดวงจันทร์ คือ อุปมา ส่วนคำว่า ขรุขระ คือ อุปไมย

ข้อสอบอุปมาอุปไมย ของ ก.พ. จะข้อสอบที่เกี่ยวกับลักษณะความสัมพันธ์ของคำศัพท์ ซึ่งเราจะต้องพิจารณาหาคำตอบ มาแทนที่เครื่องหมาย ? : ? 

สรุปลักษณะความสัมพันธ์ของคำถามอุปมาอุปไมย

หนังสือสอบ กพ 63>
สั่งซื้อหนังสือสอบ ก.พ. 63 ราคา 390 บาท (จัดส่งฟรี)

1. ความสัมพันธ์ในลักษณะเชิงเหตุผล

  • คำหนึ่งเป็นเหตุ คำหนึ่งเป็นผล
  • ขยัน : สำเร็จ - ถ้าเราขยัน จะนำมาซึ่งความสำเร็จได้
  • พนัน : หนี้สิน - การพนันทำให้เกิดหนี้สิน
  • หว่านพืช : ได้ผล - การที่เราหว่านเมล็ดพืช  ผลที่ได้คือ เมล็ดนั้นเติบโตจนได้เป็นผลผลิตที่ต้องการ

2. ความสัมพันธ์ในลักษณะเป็นของที่คู่กัน

  • ถ้าเราพูดถึงคำหนึ่ง จะนึกถึงอีกคำหนึ่งที่เป็นของคู่กัน
  • ช้อน : ส้อม - มีช้อนจะมีส้อม ของคู่กันในการรับประทานอาหาร
  • น้ำเต้าหู้ : ปาท่องโก๋ - ของกินมือเช้าที่เป็นของคู่กัน
  • ปลาทู : น้ำพริกกะปิ - อาหารไทยพื้นบ้านที่เป็นของคู่กัน

3. ความสัมพันธ์ในลักษณะความหมายของคำ

  • เป็นคำที่มีความหมายเหมือนกัน หรือตรงข้ามกัน
  • ความดี : ความชั่ว - ความหมายตรงข้ามกัน
  • คชสาร : ช้าง - ความหมายเหมือนกัน
  • ขันติ : อดทน - ความหมายเหมือนกัน

4. ความสัมพันธ์ในลักษณะส่วนใหญ่และส่วนย่อย

  • เป็นลักษณะคำใดคำหนึ่งจะเป็นส่วนย่อยของอีกคำหนึ่ง
  • นิโรธ : อริยสัจสี่ - นิโรธ คือหนึ่งในหลักธรรมของอริยสัจสี่
  • สงขลา : ภาคใต้ - สงขลาเป็นจังหวัดที่อยู่ในภาคใต้
  • หัวหน้าฝ่าย : หัวหน้างาน - ส่วนย่อยทางตำแหน่งในการทำงาน

5. ความสัมพันธ์ในลักษณะเปรียบเทียบระดับ

  • เปรียบเทียบความหมายในทิศทางเดียวกัน แต่จะมีระดับสูงกว่าหรือต่ำกว่าหรือเท่ากัน
  • อุ่น : เดือด - น้ำที่ต้มเมื่อเริ่มอุ่น ร้อน และจะเดือดตามลำดับ
  • ไหว : พลิ้ว - เมื่ออาการสั่นไหวของสิ่งของ ไหวเบาๆจนเริ่มพลิ้วตามแรงลมและอาจปลิวในที่สุด
  • ดึง : กระชาก - เมื่อดึงแรงขึ้นจะตามด้วยการออกแรงกระชาก

6. ความสัมพันธ์ในลักษณะเกี่ยวเนื่องกัน

  • คำหน้าและคำหลังจะมีความสัมพันธ์กันโดยคำใดคำหนึ่งจะบอกถึงอุปกรณ์ เครื่องมือ และอีกคำหนึ่งจะมีความเกี่ยวข้องกับเครื่องมือนั้น เช่น เรื่องส่วนประกอบ วิธีการใช้ ผู้ใช้งาน ประโยชน์
  • นาฬิกา : เวลา - นาฬิกาใช้บอกเวลา
  • ความยาว : ไม้บรรทัด - ใช้ไม้บรรทัดในการวัดความยาว

7. ความสัมพันธ์ในลักษณะสถานที่

  • จะเป็นในลักษณะที่ตั้งหรือตำแหน่งของสถานที่
  • ปารีส : ฝรั่งเศส - ปารีสอยู่ที่ประเทศฝรั่งเศส
  • ดอยตุง : เชียงใหม่ - ดอยตุงอยู่ที่จังหวัดเชียงใหม่

8. ความสัมพันธ์ในลักษณะลักษณนาม

  • จะเป็นเรื่องของหน่วยนับ จำนวนหรือลักษณนามที่ใช้กับคำนามนั้นๆ
  • พระสงฆ์ : รูป - ลักษณนามของพระสงฆ์ คือ รูป
  • พระพุทธรูป : องค์ - ลักษณนามของพระพุทธรูป คือ องค์
  • หนังสือ : เล่ม - ฉันมีหนังสือ 3 เล่ม

9. ความสัมพันธ์ในลักษณะแปรสภาพจากสิ่งหนึ่งไปเป็นอีกสิ่งหนึ่ง

  • แปรสภาพจากสิ่งหนึ่งเป็นอีกสิ่งหนึ่ง หน้ามาหลังหรือหลังมาหน้าก็ได้
  • ซากสัตว์ : ปุ๋ย - การย่อยของซากสัตว์ แปรสภาพเป็นปุ๋ย
  • ดักแด้ : ผีเสื้อ - การแปรสภาพจากตัวอ่อนดักแด้มาเป็นผีเสื้อ

10. ความสัมพันธ์ในลักษณะตำแหน่ง หน้าที่ การงาน อาชีพ สถานที่ทำงาน

  • คำหน้าและคำหลัง จะสัมพันธ์โดยบอกตำแหน่ง หน้าที่หรือสถานที่
  • ทหาร : ป้องกันประเทศ - ทหารมีหน้าที่ป้องกันประเทศ
  • พยาบาล : คนไข้ - พยาบาลมีหน้าที่ดูแลคนไข้

11. ความสัมพันธ์ในลักษณะลำดับเหตุการณ์

  • ลำดับการเกิดเหตุการณ์ก่อนหลัง
  • เคี้ยว : กลืน - เมื่อเราเคี้ยวอาหารเสร็จ เราจะกลืนอาหารนั้นลง
  • ผลิ : ร่วง - เมื่อถึงฤดูใบไม้ผลิแล้ว จะต่อด้วยใบไม้ร่วงตามมา

12. ความสัมพันธ์ในลักษณะรูปร่าง คน สัตว์ สิ่งของ

  • มีรูปร่างคล้ายกัน เหมือนกัน อยู่ในกลุ่มเดียวกัน
  • เป็ด : ไก่ - มีรูปร่างคล้ายกัน สัตว์ปีกเหมือนกัน
  • เสือ : แมว - มีความคล้ายกันทางสายพันธ์ จำนวนขา ท่าทาง